TS Lương Hoài Nam: Thất vọng với hệ thống giáo dục mới

Đánh giá cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân mới Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất chưa có nội dung nào cải cách đáng kể, TS Lương Hoài Nam cho rằng Bộ đã không cầu thị tiếp thi những góp ý của người dân.

05:01 - 08/01/2016
ongnam-4905-1452249021.jpg

TS Lương Hoài Nam.

"Tôi rất thất vọng với cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân mà Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa trình Thủ tướng. Nhiều người tâm huyết với cải cách giáo dục Việt Nam, trong đó có tôi, đã gửi cho Bộ Giáo dục các phân tích, đề xuất, nhưng tôi chưa nhìn thấy sự cầu thị tiếp thu. Hệ thống giáo dục mà Bộ đề xuất lần này chưa có nội dung cải cách nào đáng kể", TS Lương Hoài Nam nói.

Theo ông, việc phân THPT thành 3 luồng định hướng chung, định hướng kỹ thuật - công nghệ và định hướng năng khiếu (nghệ thuật, thể thao) là điểm mới hiếm hoi thì lại không phù hợp với cách làm ở nền giáo dục tiên tiến. Nếu học sinh A có năng khiếu nghệ thuật hay thể thao và muốn đi theo lĩnh vực năng khiếu thì tại sao lại bắt học sinh A đó học Lý, Hoá, Sinh... đến hết lớp 9?

Các hệ thống giáo dục tiên tiến phân luồng từ THCS. Singapore phân thành 4 luồng công lập (Express, Normal Academic, Normal Techinal và Vocational, chưa kể các luồng phổ thông tư thục, giáo dục năng khiếu, giáo dục đặc biệt. Đức cũng phân thành 4 luồng (Gymnasium, Hauptschule, Realschule và Gesamptschule), trong đó có luồng lên đến lớp 12, nhưng có luồng chỉ đến hết lớp 9. "Con gái tôi đang học dở cấp 2 ở Việt Nam thì sang Singapore học, ngay lập tức số môn học giảm đi một nửa so với ở Việt Nam; ngoài ra, đa số môn học là do cháu tự chọn (trừ Toán và tiếng Anh)", TS Nam kể.

Sự kéo dài cào bằng nội dung giáo dục cho tất cả học sinh trong suốt 9 năm như lâu nay và như trong hệ thống giáo dục mới mà Bộ Giáo dục vừa trình là rất lạc hậu, TS Nam nhận xét. Nếu ví học sinh theo tố chất cá nhân là con chim, con cá, thì hãy để cho con chim được tập trung học bay, thi bay và ra đời đi bay, để cho con cá được tập trung học bơi, thi bơi và ra đời đi bơi, thay vì bắt con chim phải học, thi và làm những thứ của con cá, hoặc ngược lại. Phân luồng giáo dục, cá biệt hoá giáo dục phải từ THCS, vì người học thay vì vì người dạy.

Trong kết cấu hệ thống giáo dục phổ thông 12 năm, TS Nam cho rằng không nên bắt mọi học sinh học hết 12 năm mới được thi vào cao đẳng. Ở đa số hệ thống giáo dục tốt, luồng này thường chỉ đòi hỏi 9-10 năm học phổ thông. "Cần cải tổ mạnh mẽ cấp THPT trong hệ thống giáo dục để nó có thể tương đương với các chứng chỉ A-Level, IB (điều mà tôi chưa thấy trong đề án của Bộ). Có như thế chương trình đại học mới có thể rút ngắn được", ông đề xuất.

DTD-2675-1420015247-1722-1452247575.jpg

Thầy Đào Tuấn Đạt.

Là quản lý một trường THPT tư thục, thầy giáo Đào Tuấn Đạt cho rằng cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân mới Bộ mới trình Thủ tướng gần như không thay đổi so với hiện nay, ngoài phân THPT thành ba luồng. Tuy nhiên, để phân chia thành ba luồng như vậy không dễ. 

Thầy Đạt phân tích, đề án phân thành 3 định hướng “cơ học” và hành chính là định hướng chung, định hướng kỹ thuật - công nghệ và định hướng năng khiếu. Thực tế việc lựa chọn nghề nghiệp không bao giờ đơn giản và đo lường được nên cần cung cấp cho người học nhiều chọn lựa phù hợp với thiên hướng của họ. Mặt khác phải cần có sự liên thông giúp họ thay đổi được nguyện vọng khi thấy lựa chọn trước đó chưa phù hợp.

Ở bậc học THPT, thầy Đạt cho rằng học sinh cần chọn ban học phù hợp mà cách dễ hiểu nhất là “học môn gì”, còn sau này làm gì thì phải để họ có đủ 3 năm để định hướng, trừ các trường năng khiếu chuyên biệt như nghệ thuật, âm nhạc…

Về đề xuất rút ngắn thời gian học đại học từ 4-6 năm xuống còn 3-4 năm, thầy Đạt cho rằng các ban chuyên sâu chẳng hạn Toán - Lý, Hóa - Sinh, Văn - Sử, Kinh tế, Triết… phải sâu thì mới có cơ sở để rút ngắn thời gian học đại học. 

Đề xuất cơ cấu giáo dục quốc dân đơn giản của thầy Đào Tuấn Đạt:

he-thong-cua-dat-3312-1452247361.jpg

Lan Hạghi